SEO Nedir? (Adım Adım SEO Rehberi)

SEO Nedir

SEO Nedir : Kelime anlamı olarak Search Engine Optimization’un kısaltılmış halidir. Arama motoru optimizasyonu anlamına gelir. İnsanlar, ürün veya hizmetlerinizle alakalı Google, Yandex, Bing ve diğer arama motorlarında arama yaptığında, görünürlüğünüzü artırmak için yapılan çalışmaların bütünüdür. Web sitenizin arama motorlarındaki görünürlüğü ne kadar iyi ise etkileşimi de doğru orantıda seyreder.

Bu içeriğimizde sizlerle SEO’yu kapsamlı olarak inceleyeceğiz. Bir web sitesinin arama motorlarına optimizasyonu sürecinde site içinde ve site dışında yapılması gerekenlerden bahsedeceğiz.

SEO Neden Önemlidir? Ne İşe Yarar?

Arama motoru optimizasyonu, doğru bir şekilde uygulandığında, uzun vadeli bir yatırım olmakla beraber geri dönüşümü de aynı oranda yüksektir. SEO’nun değerini daha iyi anlayabilmemiz için arama sonuçlarını ve trafiği 3 bölümde inceleyip fikir edinmekte fayda var.

Organik Arama Sonuçları
Arama motorlarının, bir arama yapıldığında listelediği sonuçlardır. SERP’te (search engine result page – arama motoru sonuç sayfası) karşınıza çıkan sonuçlar, hedeflediğiniz arama ile en alakalı olanlarıdır. Bu sonuçlar tamamen ücretsiz listelenir. Organik sonuçların yanısıra ücretli olarak listelenen sonuçlar da bu sayfada yer alır. Fakat sayfanızın organik arama sonuçlarında daha üst sıralarda yer alması için ödeme yapmazsınız.

Organik Trafiğin Kalitesi
Aramaların web sitenizde bulunan içerikle ne kadar alakalı olduğu önemlidir. Çok büyük kitleleri sitenize çekmeniz mümkün. Fakat kullanıcının arama niyetine yönelik olmayan sonuçlar size dönüşüm kazandırmaz. Bu nedenle sitenize çekeceğiniz trafiğin kalitesi de önemlidir. Kuşlarla alakalı bir web siteniz var olduğunu düşünelim. Kartal ile alakalı yazdığınız bir içeriğe araba arayan bir kullanıcı geliyorsa bunun bir kıymeti yoktur. Bu nedenle doğru optimizasyonla kaliteli trafiği sitenize çekmeniz gerekiyor.

Organik Trafik Miktarı
Sitenize, organik arama sonuçları aracılığıyla ulaşan kullanıcı sayısını ifade eder. Kullanıcıların, SERP’in üst kısmına yakın görünen arama sonuçlarına tıklama ihtimali daha yüksektir. Bu yüzden sayfanızı olabildiğince üst sıralarda konumlandırmak için arama motoru optimizasyonu için stratejinizi doğru kurgulamak önemlidir. Sitenize ne kadar yüksek kaliteli ziyaretçi çekerseniz, dönüşümlerde artış görme olasılığınız o kadar artar.

Arama Motorları

Arama Motorları Nasıl Çalışır?

Google başta olmak üzere tüm arama motorları, internette bulabilecekleri tüm içerik hakkında bilgi toplamak için bot veya örümcek olarak adlandırılan tarayıcıları kullanır. Temel çalışma mantığı şu şekildedir: Bot, bilinen bir web sayfasından başlar ve bu sitelerden verilen iç ve dış bağlantılarla diğer sayfaları/siteleri de tarayarak devam eder.  Taranan bu sayfalardaki içerik, bota her sayfanın ne hakkında olduğunu ve arama motorunun dizin adı verilen devasa veri tabanındaki diğer sayfalarla anlamsal olarak nasıl bağlantılı olduğunu anlamasına yardımcı olur.

Bir kullanıcı arama kutusuna bir kelime yazarak aradığında, arama motoru o sorgu için en doğru ve faydalı olduğuna inandığı sonuçları çıkarmak için karmaşık algoritmalar kullanır. Bunun sonucunu ise SERP’e gönderir.

Arama motorlarının algoritmaları, kullanıcı davranışlarını göz önünde bulundurarak, kendi müşterilerine (arama yapan kullanıcılar) en iyi sonucu verebilmek için sürekli güncellenir.

Anahtar Kelimeler Neden Önemlidir?

SEO stratejilerinde anahtar kelimeler hedefinizle eşdeğerdir. Her içeriğin bir anahtar kelime hedefi / hedef grubu vardır. Örneğin şu anda okuduğunuz içerik hedeflenen anahtar kelimesi “ seo nedir “ dir.

Anahtar kelimeler arama hacimlerinden ziyade yukarıda bahsettiğimiz kaliteli trafiğe ulaşabilmeniz için önemlidir. Bu yüzden hedef kitlenizin arama niyetini doğru belirlemeniz önemli.

Teknik olarak anahtar kelimelere değinecek olursak 3 maddeyi mutlaka dikkate almalısınız:

  • Anahtar kelimenin rekabet oranı
  • Anahtar kelimenin alaka düzeyi
  • Aranma yoğunluğu (sıklık)

Hedef anahtar kelimenizi belirlerken bu 3 kritere dikkat etmeniz önemli. Google ADS paneli üzerinden Anahtar Kelime Aracını kullanarak bu ölçümü yapabilirsiniz. Bu konuyu çok dağıtmadan burada bırakalım. Fakat anahtar kelime aracıyla alakalı aklınıza takılanlar olursa bize yazının en altındaki sosyal medya hesaplarımızdan ulaşarak ücretsiz bir şekilde bilgi alabilirsiniz.

Site İçi SEO Nedir? (On-Page SEO)

Site içi SEO nedir sorusunu en temel şekilde şöyle cevaplayabiliriz: Web sitenizin arama motorları kriterlerine uyumlu olması için sayfanızda yapılan çalışmaların bütünüdür. Google başta olmak üzere tüm arama motorları, site içerisinde yer alan ve aşağıda bahsedeceğimiz kriterlerden fazlasını dikkate alır. Sayfanızı ziyaret eden arama motoru botunun işini kolaylaştırmak için yapılan çalışmalardır da diyebiliriz. Başlıklar halinde temel site içi optimizasyon kurallarına değinelim.

Sayfa Başlık ve Açıklamalar

Sayfa başlığı sitenizin Google’da görünmesini istediğiniz başlıktır. Tarayıcıların üst kısımlarında görünür ve hedeflediğiniz kelimeyi içermesi tavsiye edilir. Anahtar kelime analizi sonucunda belirlediğiniz kelime veya kelime grubunun bu başlık içinde geçmesi, botlara bu sayfanın ne ile alakalı olduğunu gösterir. Sayfa kaynak kodunda “title” etiketleri arasında yer alır.

Sayfa açıklamaları ise aşağıdaki görselde de göreceğiniz gibi sayfanızın içeriğinin ne ile alakalı olduğunu kısa bir cümle ile anlatıldığı kısımdır. Bu açıklama kısmında da anahtar kelimenin bulunması önemlidir. Kaynak kodunda “description” etiketleri arasında yerini alır.

Bu iki kısım arama motorlarının temel kriterleri arasında yer alır ve uyum içinde olması da önemlidir. Burada dikkat etmeniz gereken nokta ise doğal bir şekilde bunu uygulamaktır. Örneğin açıklama kısmında anahtar kelimeyi geçirmek için anlamsız ve anahtar kelimelerle dolu cümleler kesinlikle kullanmamalısınız.

SEO Link Yapısı

URL Yapısı

URL yapısı, içeriğin arama motorlarına gösterildiği link yapısıdır. Burada Google’ın kısa link yapısına daha sempati ile yaklaştığı düşünülüyor. Bu nedenle çok uzun link yapıları bulundurmamanızı öneriyoruz.

Örnek verecek olursan bu içeriğin başlığı SEO Nedir? (Adım Adım SEO Rehberi) fakat link yapısını sadece /seo-nedir olarak kurguluyoruz. Bu kısımda da mümkünse anahtar kelimenin varlığı önemli.

Görsel Optimizasyon

Google, web sitenizde yayınladığınız görsellerin ne olduğunu direk olarak anlayamaz. Bunun için eklenen her görselin optimize edilmesi gerekir. Bu optimizasyon çalışmasında dikkat etmeniz gereken noktalar ise şöyle:

  1. Görselin ne ile alakalı olduğu alt=” ” etiketi ile Google’a anlatılmalı.
  2. Google’ın gelişen teknolojik standartlara uygun görseller tercih edilmeli (mümkünse webp).
  3. Görsel boyutu optimize edilerek sayfa hızını olumsuz etkilemesinin önüne geçilmeli.

Görsel optimizasyonla alakalı detaylı bilgi almak için wibrit.com/resim-optimizasyonu-nasil-yapilir/ sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Site İçi Linkleme

Hem kullanıcı deneyimi hem de arama motoru botları için önemli olan bir kriterdir. Sayfanızı ziyaret eden bir kullanıcının sitenizden daha fazla fayda sağlayabilmesi için onu yönlendirmeniz, yol göstermeniz gerekir. Bir üst maddede görsel optimizasyonu anlatırken sizi sitemizde bulunan farklı bir sayfaya yönlendirdik. Dikkatinizi çekerek o sayfayı da okursanız sitemizde daha fazla kalma ihtimaliniz yüksek.

Site içi linkleme, ziyaretçilerinize iyi bir deneyim yaşatabilmeniz için uygulamanız gereken kriterler arasında yer alıyor. Detaylı bilgi almak için Site İçi Linkleme Nasıl Yapılır içeriğimize göz atın.

Site Hızı

Kullanıcıları artık bir web sayfasının geç açılmasına çok da fazla tahammülü yok. Ortalama 3 saniyeden fazla açılış süresine sahip olan sayfalar çok hızlı bir şekilde terk ediliyor. Bu nedenle web sitenizin hız optimizasyonu SEO için olduğu kadar kullanıcı deneyimi için de önemli bir kriterdir.

Teknik olarak site hızını yükseltebileceğiniz bir çok yöntem var. İçerik yönetim sistemlerinde bu işlem daha kolay çözülebilirken, özel yazılımlarda kod bilgisi ihtiyacınız olabilir. Web sitenizi hızlandırma konusu başlı başına bir konu olduğu için burada sadece SEO’ya etkisinden bahsettik. Fakat web sitenizde hız problemi varsa Web Site Hızlandırma Teknikleri içeriğimizi inceleyerek gerekli geliştirmeleri yapabilirsiniz.

İçerik Güncellemesi

Her sektör için mümkün olmasa da – şayet uygun bir sektördeyseniz – web sitenizi yeni içeriklerle güncellemeniz önemli. Fakat burada dikkat etmeniz gereken temel nokta; sırf güncel olmak için, arama motorları için içerik yazmamanızdır.

Yazdığınız içeriklerin ziyaretçilerinize fayda sağlaması en önemli kriter. Bir e-ticaret siteniz var ve ürün satıyorsanız, bu ürünle alakalı tanıtım içeriği mümkünse tanıtım videoları çekerek yayınlamanız sizi rakiplerinizden farklı kılar. Ziyaretçileriniz için de güven verir. Hem alacağı ürünü fotoğrafın haricinde görmüş olur hem de kullanımı hakkında detaylı bilgi sahibi olur. Fayda sağlamış olursunuz. Videoları YouTube kanalınıza da eklemeyi unutmayın.

Site Dışı SEO Nedir? (Off-Page SEO)

Web siteniz için yapacağınız şeyler sadece site içi optimizasyonlarla sınırlı değil. Site dışında yapılan SEO çalışmalarının da önemli olduğunu unutmayın. Arama motoru optimizasyonunu bir bütün olarak düşünmeniz gerekiyor. Sadece site içi çalışmaları yaptım bitti diye bir bakış açısı yanıltıcıdır.

Site dışı kriterler hem web sayfanızın hem de markanızın tanıtımı için önemlidir. Eskiden arama motorları sadece anahtar kelimeler üzerinden yürümeyi tercih ederken artık çok karmaşık algoritmalarla dijitaldeki marka değerinizi de ölçerek hareket ediyor. Bu nedenle branding yani markalaşma, SEO için olmazsa olmazlar arasında yer alıyor. Web siteniz için site dışı seo çalışmalarında neler yapabilirsiniz, onlara göz atalım.

Instagram Shopping

Sosyal Medya

Sosyal medya platformları artık markaların bulunması gereken, olmazsa olmazlar arasında yer alıyor. Bir işletmeniz varsa sadece web sitesi sahibi olmanız yetmiyor. Facebook işletme sayfanız, Instagram hesabınız, LinkedIn sayfanız, Twitter ve sektöre göre tercih edilecek diğer platformlarda yer almanız gerekiyor. Buralardan web sitenize gelen kullanıcılar önemli bir kriter. Hem site trafiğiniz için, hem marka değeriniz için.

Sadece bu sosyal platformlarda yer almanız, hesap oluşturmanız da yeterli değil. İstikrarlı olarak paylaşımlar yapmalı ve hedef kitlenize hitap etmelisiniz. Bütünleşik bir içerik stratejisine sahip olmalısınız. İçerik stratejinizi nasıl oluşturacağınız hakkında fikir edinmek için wibrit.com/icerik-stratejisi-nedir/ yazımıza göz atabilirsiniz.

Backlinkler

Site dışı SEO’nun en karmaşık anlatılan tarafıdır backlinkler. Bu konuda geçmişte çok acı tecrübeleri olan bir ekip olarak size altın değerindeki şu bilgileri verebilmemiz mümkün.

Backlink alırken ilk kriteriniz aldığınız yer olmalı. Bazı kitaplarda ve forumlarda yazdığı gibi yorum backlinkler, forumlardan alınan tanıtım yazıları tek başına artık bir önem ifade etmiyor. Bazıları zarar bile verebiliyor ki bunu tecrübe ettik.

Aldığınız backlinklerin sizinle benzer alanda olan kaynaklardan alınması gerekiyor. Spor malzemeleri satıyorsanız gidip de oto sanayi sitesinden backlink almayın. Spor ile alakalı kaynaklardan backlink alın.

Backlinkin niceliğinden ziyade niteliği önemlidir. Çoğu zaman işinizle alakalı bir kaynaktan aldığınız tek bir backlink, alakasız yerlerden aldığınız 100 adet backlinkten daha fazla etki eder.

E-Mail Pazarlama

Sitenizin marka değerini artırabileceğiz ve trafik çekebileceğiniz dış kaynaklardan birisi de e-mail marketingdir. Yani e-posta pazarlaması. Ürününüzle / hizmetinizle alakalı düzgün hazırlanmış maillerle hedef kitlenize göndereceğiniz tanıtım maillerinin size dönüşü olacaktır. Fakat bu işlemi yaparken KVKK standarlarını uyguluyor olmaya kesinlikle dikkat edin. Bu konu hakkında bilginiz yoksa da mutlaka araştırın.

Reklamlar

Ürün ve hizmetlerinizi doğru hedef kitleye en hızlı yoldan ulaştırabileceğiniz önemli bir seçenektir. Hem sosyal medya reklamları hem de Google ADS, hedef kitlenize en hızlı şekilde ulaşmanızı kolaylaştırır. Özellikle Google ADS tarafında anahtar kelime bazlı yapılan reklamlar sitenize doğru kitleyi çekmekte iyi bir seçimdir.

Reklamların SEO’ya direk etkisinin olduğunu söylemek yanlış olur. Fakat reklamlarla doğru kitlenin web sitenize gelmesi ve burada zaman geçirmesi SEO için olumlu bir sinyaldir. Reklamlardan gelen ziyaretçinin sitenizde kalması süresi ve sitenizde dolaşması da bu yüzden önemlidir.

SEO’nun İşinize Faydaları

İstikrarlı yapılan SEO çalışmaları, ürün ve hizmetlerinizin görünürlüğünü artırdığı için finansal olarak size dönüşü olacaktır. Dijitalin bu kadar önemli olduğu ve olmaya devam edeceğini varsayarsak kesinlikle üzerinde durulması gereken bir konudur SEO.

İşletme sahipleri SEO çalışmalarına “arayınca biz çıkalım” mantığından sıyrılıp daha geniş bir bakış açısı ile bakması gerekiyor. SEO sürekli yapılması gereken bir çalışmadır. Şöyle düşünün: Fiziksel bir işyeri açtınız, boyası temizliği tamam. Yakınız ışıkları başladınız çalışmaya. Peryodik olarak temizliği yapıyor, gereken yenilemeleri yapıyor, çalışma ortamınıza nasıl yatırım yapıyorsanız SEO’ya da böyle bakmalısınız.

SEO’nun tüm bileşenlerini bir araya toplayarak tamamı üzerinde istikrarlı olarak çalışmanız, işinizi büyütmenize, finansal olarak iyileşmenize yardımcı olacaktır. Sadece hedef kelimelerinizde görünebilir olmak için değil, marka değerinizin artması için de mükemmel bir yatırımdır.

SEO Performans Ölçümü Nasıl Yapılır?

Yukarıda bahsedilen SEO çalışmalarını yaptınız fakat bu çalışmaların geri dönüşlerini / faydasını nasıl ölçeceksiniz? Performans ölçümünde Google Analytics ve Search Console’un web sitenize entegre edilmesi önemli. Bu araçlar ücretsizdir ve size istatistiksel verileri sunar.

Performans ölçümü yaparken aşağıdaki maddeler temel kriterleriniz arasında yer almalı.

  • Web sitesine trafik gönderen kanallar
  • Ortalama konum
  • Tıklama oranı
  • Dönüşümler

Bu şu demektir; web sitenize nereden trafik geliyor, organik gelen trafiklerde konumum nedir, gösterime göre tıklama oranım nedir ve bu gelen ziyaretçilerinden ne kadarlık bir dönüşüm alıyorum. Bu verilere Analytics ve Search Console üzerinden ulaşabilirsiniz. Ek bilgiye ihtiyaç duyarsanız sosyal medya hesaplarımızdan bize ulaşarak ücretsiz bir şekilde bilgi alabilirsiniz.

SEO Firması / Uzmanı Seçerken Dikkat Edilmesi Gerekenler

SEO çalışmaları için vaktiniz yoksa bu konuda hizmet almanız daha doğru bir seçimdir. Çünkü SEO istikrar gerektiren bir çalışmadır. SEO ile alakalı uzman seçiminde dikkat edileceklere geçmeden önce şunu kesinlikle öneriyoruz: SEO uzmanı veya firması ile çalışacak olsanız dahi SEO’nun ne olduğunu ve etik tekniklerini bilin. Böylece hem yapılan işi hem de hizmet aldığınız yerin kalitesini takip edebilirsiniz.

Bir uzmanla çalışmaya karar verdiyseniz mutlaka aşağıdaki maddelere dikkat edin.

  • Bulunduğumuz sektörde daha önce tecrübesi var mı?
  • SEO’daki toplam tecrübesi ne kadar?
  • Google’ın kriterlerine uyuyor mu?
  • Başarıya ulaştırdığı örnek çalışmaları var mı ve bu çalışmaları yaptıkları kişilerle görüşüp hakkında fikir alabiliyor musunuz?
  • Düzenli olarak ve detaylı raporlama yapıyor mu?
  • İlk sıra garantisi veriyor mu? (Veriyorsa çalışmayın)
  • Çalışmanın hedefe ulaşması için tahmini öngörüsü nedir?

Sektörde işini hakkı ile yapanlar elbette var. Bunun yanı sıra SEO’nun size kazandıracaklarını bilip sektörü suistimal edenler de az değil. Yaş tahtaya basmamak için doğru iş ortağını bulmak size her türlü fayda sağlayacaktır.

Black Hat - White Hat SEO Nedir?

Black Hat ve White Hat SEO Nedir?

SEO’da etik teknikler olduğu gibi gayrietik teknikler de var. Bunlar, White hat ve Black hat seo olarak ayrılıyor. Black hat yani etik olmayan tekniklerle de sıralama alabilmeniz ve görünür olabilmeniz mümkün. Fakat sürekli gelişen algoritmalar karşısında uzun vadede zarar görme hatta web sitenizin komple SERP’ten kaldırılma ihtimali de oldukça yüksek.

Google tarafından yayınına son verilen Türkiye Webmaster Platformunda olduğumuz dönemlerde web sitesi Black hat SEO teknikleri yüzünden manuel işleme tabi tutulan (kısacası yasaklanan) yüzlerce vaka ile karşılaşılabiliyordu. Bu nedenle bir işi yapacaksanız ve kalıcı olmak istiyorsanız kurallarına göre yapmanızı öneriyoruz.

SEO için Altyapı Önemli Mi?

SEO nedir diye merak eden yeni kullanıcıların aklındaki sorulardan birisi de şudur: Bir web sitesi kuracağım ama altyapısı SEO için önemli mi?

Bir çok kişi kullandığı altyapının SEO’ya daha uyumlu olduğunu savunur. Özellikle wordpress, drupal, joomla gibi içerik yönetim sistemlerinin SEO’ya uyumlu olduğu söylenir. Kısmen doğrudur fakat asıl olan şu ki; bu içerik yönetim sistemleri tek başına SEO için yeterli değildir. Sizin kullandığınız 3. parti eklentiler ve optimizasyon çalışmalarıyla tam uyumlu hale gelir.

Aynı durum özel yazılım altyapıları için de geçerli. Bir yazılım yapılırken SEO’nun teknik kriterlerine uyumlu ise sorun yok. Bu nedenle SEO için altyapı değil sizin bunu optimize etme beceriniz önemlidir.

Biw web sitesine sahip değilseniz, web tasarım hizmetimizle size sunduklarımızı görmek için wibrit.com/web-tasarim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Hedef kelimenizde ilk sayfada bulunan web sitelerini inceleyin. Çoğu birbirinden farklı altyapılara sahip ama SEO kriterlerinde ortak noktalar üzerinde birleşiyorlar.

SEO için Gerekli Araçlar

SEO için strateji belirleyebileceğiniz ve analizleri yapabileceğiniz birçok araç var. Bu araçlardan bazılarının size bir listesini de sunalım. Detaylarına girmeyeceğiz fakat bu araçları araştırmanızı ve mümkün olanları kullanmanızı öneriyoruz.

  • Google Search Console
  • Google Analytics
  • Google Trends
  • SemRush
  • Moz
  • AHrefs
  • Screaming Frog
  • Ubersuggest
  • Majestic
  • Searchmetrics

Bu araçları detaylı olarak incelediğinizde bazılarının benzer özellikler sergilediğini de zaten göreceksiniz.

SEO için Takip Edebileceğiniz Kaynaklar

Bu sektörde beraber yol aldığımız hiç kimse bizim için rakip değildir. Yol arkadaşımızdır. Bu nedenle sizin için daha fazla doğru bilgiye ulaşmanızı sağlayacak ve fayda sunan kaynakları da paylaşıyoruz.

Ayhan Karaman

Site Destek ajansının kurucusu ve SEO konusunda Türkiye’deki en kapsamlı SEO kitabının yazarı. SEO ile alakalı birçok konuda bilgisini sakınmadan sunanlar arasında yer aldığı için takip etmenizi ve blogunu incelemenizi önerebiliriz. Dönemsel olarak Türkiye’nin birçok yerinde fiziksel eğitimler de düzenleyen Ayhan Karaman, ülkemizde önemli markalara danışmanlık sunan SEO uzmanları arasında yer alıyor. ayhankaraman.com’u ziyaret edebilirsiniz.

Koray Tuğberk GÜBÜR

SEO’ya farklı bir bakış açısı getiren Koray Tuğberk GÜBÜR, aynı zamanda Holistic SEO Dijital’in de kurucusudur. Blogunda, üzerinde durulması gereken bir konu olan Semantik SEO ile alakalı vaka analizleri yayınlamasının yanı sıra uluslararası seviyede hizmet sunduğunu belirtmeden geçemeyiz. Web sitesi holisticseo.digital adresinden paylaşımlarını takip edebilirsiniz.

Moz Blog

SEO ile alakalı ücretli araçları olan Moz’u takip etmeniz, dünyada gelişen ve değişen SEO kriterlerini takip etmeniz açısından önemli. Bizim de dönemsel olarak takip ettiğimiz Moz Bloguna göz atmanızı tavsiye edebiliriz. https://moz.com/blog

Semrush Blog

MOZ gibi sektörde önemli bir yere sahip olan SemRush, SEO başta olmak üzere farklı konularda da bilgi veren paylaşımlara sahip. SEO ile alakalı bilgilere https://www.semrush.com/blog/category/seo/ linkinden ulaşabilirsiniz.

SEO Nedir içeriğimizi okuduktan sonra aklınız takılan bir soru varsa instagram.com/wibritcom veya facebook.com/wibritcom üzerinden bize ulaşabilir ve ücretsiz bilgi alabilirsiniz.

Son Yazılar